به یاد مرحوم محسن حلاج نیشابوری

 

 

 

گنجینه ای از معلومات بود

 

 

اگرچه همه انسان ها در برابر فرشته مرگ یکسان هستند و همگی با هر درجه و رتبه و شأنی سرانجام طعم آن را می چشند و هر آدمی نزد خداوند ، منزلت خود را داراست اما برخی مرگ ها به نظر سبک می آیند و بعضی دیگر سنگین ، به قول آن شاعر : "مرگ چنین خواجه ، نه کاری است خرد "

به نظرم مرگ محسن حلاج نیشابوری از همین نوع بود. شاید خیلی ها او را نمی شناختند حتی در بین محققین و پژوهشگران و کارشناسان تاریخ  که قاعدتا می بایست بسیار او را ارج می گذاردند که حلاج نیشابوری صاحب معلومات شگرف و فوق العاده ای در این حوزه بود . اما دریغا که وی بیش از هر میدان و عرصه ای در همین حوزه تاریخ نگاری مهجور و گمنام بود . شاید از آن روی که  بی ادعا و صادق و مخلص بود و همچون برخی که برای اندک محفوظات خود  و نقل و بازگویی صرف تاریخ ، حتی خدا را بنده نیستند و مدعی عالم و آدم می شوند ، او علیرغم اینکه صاحب دانش گسترده و تحلیل و تئوری عمیق تاریخی بود ، ولی به کسی فخر نمی فروخت و تنها مسئولیتش را این می دانست ، آموزه هایش را به گوش نسل امروز برساند  که می گفت بسیاری از انحرافات و گمراهی های سیاسی از همین عدم آگاهی نسبت به تاریخ ، نشأت می گیرد.

لطف خداوند و یاری برخی دوستان همیشگی بود که آن مرحوم را شناختم و ساخت مجموعه مستند "راز آرماگدون" ، باعث شد تا بر سر راه او قرار گیرم. قصدم این بود که درباره موضوعی خاص در تاریخ معاصر از نظراتش بهره مند شوم ، اما خیلی زود دریافتم که بر آستانه گنجینه ای عظیم از معلومات تاریخی و غیرتاریخی قرارگرفته ام و با هر پرسشی ، وی سخاوتمندانه ، مخزنی از دانش و اطلاعات مربوطه را در اختیارم می گذارد ، تا ابعادی از آن موضوع که اساسا به آنها فکر هم نکرده بودم ، در برابرم مکشوف شود.

به خاطر دارم برای قسمتی از مجموعه مستند"راز آرماگدون" ( که در بهار و تابستان سال 1387 ازتلویزیون پخش گردید)  ، مرحوم حلاج نیشابوری  را برای فیلمبرداری به کاخ سعد آباد دعوت کرده بودیم . یکی از روزهای پاییزی اوایل آبان ماه سال 1386 بود و نم نم بارانی هم به هوا لطافت خاصی بخشیده بود. یادم هست که بعد از اتمام فیلمبرداری (که در کاخ سبز انجام گرفت) ایشان علیرغم مسیر طولانی آن تا محوطه پایینی و خروجی مجموعه سعدآباد ، به روال معمول در انتظار مینی بوس نماند و به اتفاق و در همان هوای بارانی ، پیاده راهی شدیم. اما اصلا متوجه نشدم که آن مسیر نسبتا طویل چگونه به پایان رسید چراکه در تمام طول راه ایشان به سوالات متعددم پاسخ می گفت و به دلیل تسلط به زبان های گوناگون خارجی ، ریشه های فرهنگی و ادبی بسیاری از واژه های رایج را بیان می نمود. یادم هست که به دستیار جوان تهیه کننده ، توصیه می کرد برای ثبت این واژه ها ، دفترچه ای برای خودش ابتیاع کرده و همه ریشه های مختلف یک واژه در زبان های دیگر را در آن ثبت نماید ، آن وقت پس از گذشت مدتی ، صاحب فرهنگنامه ای غنی و معتبر خواهد شد که بسیار به کار می آید.

وقتی خبر درگذشت ناگهانی اش بر اثر یک تصادف را شنیدم ، یک لحظه فکر کردم ای دریغ که چه دریایی از معلومات خاموش شد ، بی آنکه فرصت عرضه اش را به نسل تشنه و محتاج دانش و تحلیل تاریخی پیدا کند و این هشداری به مسئولین فرهنگی است که تا فرصت از دست نرفته ، این صاحبان فهم و درک و معلومات سرشار تاریخی را دریابند که تعدادشان چندان نیست.

خدایش بیامرزد که هجرتش به دیار باقی در چنین شب هایی از ماه محرم ، نیز یادآور عشق و شیدایی او نسبت به حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) و یاران شهیدش است و انشاالله با آن بزرگان و صالحین محشور گردد.

/ 3 نظر / 195 بازدید
عاشورا

بسم الله الرحمن الرحیم سلام، واقعه ی کربلا گذشت ... دیروز در کربلا یزیدیان سر حسین (ع) را به نیزه کردند و امروز نیز همان یزید منشان تیشه بر اسلام ناب میزند و افسوس که بر این ستمگران خیال نابودی اسلام ناب هنوز پابرجاست ... و امروز عاشورا افتتاح شد . www.ashoora.ir عاشورا فقط از عاشورا نمی گوید ! عاشورا از تفکر ناب عاشورا و عاشوراییان می گوید و می نگارد... از عشق ، ایثار ، سکوت ؛ از نگاه های بی انتها ... و از شهادت ... مفتخریم که در این راه در تمامی حوزه های مرتبط دینی و فرهنگی نیازهای شما را تامین کنیم . خواهشمندیم با عضویت در عاشورا و با بیان نظرات ارزشمندتان ما را در پیشبرد و گسترش فرهنگ عاشورا یاری نمایید . سیستم بی نظیر کاربری اعضا ، بانک جامع مقالات ، بانک کم نظیر و جامع صوتی و مجموعه تصاویر متنوع ، تنها بخشی از خدمات ماست. و در انتها ، خواهشمندیم ما را به لیست دوستانتان اضافه کنید. کربلا ادامه خواهد داشت ... به امید حضورتان پایگاه جامع عاشورا www.ashoora.ir

سام

با سلام متشکرم از مطلب خوبتون،از خوندن این مطلب بسیار متاسف شدم و من هم طلب آمرزش برای ایشون میکنم من تازه با وبلاگ شما آشنا شدم و البته نوشته هاتون در مجله فیلم نگار و اطلاعی ندارم قبلا از ایشون صحبتی کرده بودید یا خیر ولی اگر نکرده بودید فکر کنم جای گله داشته باشیم از فردی چون شما که تا قبل از مرگ این چنین افرادی و با توجه به دسترسی و شناختتتون اونها را به بقیه هم معرفی کنید و البته اگر واقف به دانششون هستید از طریق راهی -برنامه تلوزیونی،مستند،مصاحبه یا گفتگو- سعی کنید تعداد بیشتری از افراد از دانش این افراد بهره مند بشند .

حامد

سلام آقای مستغاثی یه مطلب بذارید حوصله مون سر رفت