دانشمندانی که شرح قرآن چراغ راهشان بود

پرفسور زیگرید هونکه (مورخ، پژوهشگر و نویسنده کتاب "خورشید الله برفراز مغرب زمین") روایتی را از یکی از کتب معتبر تاریخ اجتماعی اسلام نقل می کند که به طور عینی نشان می دهد چگونه در دوران تمدن اسلامی، علم و دین عملا توانستند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و هدف یک دانشمند از حل یک مسئله علمی مثلا فیزیک یا نجوم و یا ریاضی را درک آثار صنع الهی و پی بردن بیشتر به راز و رمز خلقت الهی باشد. هونکه در کتاب خود می نویسد:

"دو نفر منجم اسلامی که هر دو عمر نام داشتند، در زیر طاق مسجدی نشسته بودند و جلوی آنها کتاب "المجسطی" قرار داشت. چند روحانی اسلامی که از نزدیکی آنان عبورمی کردند درکنار آنان توقف نموده، سوال کردند از کدام سرچشمه عطش، فهم خود را سیراب می کنید؟ یکی از آن دو جواب می دهد " ما شرح قرآن می خوانیم" که می گوید:

"افلا ینظرون الی الابل کیف خلقت و الی السماء کیف رفعت و الی الجبال کیف نصبت"

علم نجوم برای مسلمانان دارای مفهوم عمیق مذهبی است. حرکت حیرت انگیز ستارگان و آفتاب و ماه برای آنان نشانه آشکار قادر متعال و توانا و داناست. پیغمبر در وصفش می گوید "اوست که آسمان و زمین و تاریکی و روشنایی را افرید و دانشش آسمان و زمین را دربر   می گیرد"

از این جهت است که "البتانی" یکی از دانشمندان بزرگ اسلامی نجوم می گوید: " هر مسلمان پس از آموختن اصول دین و قوانین مذهبی باید از علم نجوم بهره مند گردد. چون بوسیله آن است که به وحدانیت و به عظمت جهان و عالیترین دانش و بزرگترین قدرت و کمال صنعتش پی می برد"

 

ب) اسلام ؛ مایه ترقیات علمی و پیشرفت های مسلمین

 

عبدالحسین زرین کوب در کتاب "کارنامه اسلام" با اشاره به پیشرفت های شگرف مسلمین در زمینه های مختلف علمی و هنری و فکری، نوشت:

"...آنچه این مایه ترقیات علمی و پیشرفت های مادی را برای مسلمین میسر ساخت، در حقیقت همان اسلام بود که با تشویق مسلمین به علم و ترویج نشاط حیاتی، روح معاضدت و تسامح را جانشین تعصبات دنیای باستانی کرد و در مقابل رهبانیت کلیسا که ترک و انزوا را توصیه می کرد، با توصیه مسلمین به راه وسط، توسعه و تکامل صنعت و علم انسانی را تسهیل کرد..."

 

هرجا اسلام حاکم بود، علم و ادب پیشرفت کرد

جرجی زیدان مورخ مسیحی هم در کتاب "تاریخ تمدن اسلام "، اسلام را عامل اصلی و اساسی پیشرفت های ملل اسلامی و مسلمین دانسته و می نویسد:

"...دانش پروری و علم دوستی بزرگان اسلام، سبب شد که روز به روز مولف و کتاب در قلمرو اسلام فزونی یابد و دایره تحقیق وسعت پیدا کند. پادشاه و امیر و وزیر و دارا و ندار و عرب و ایرانی و رومی و هندی و ترک و یهود و مصری و مسیحی و دیلمی و سریانی ، در شام و مصر و عراق و فارس و خراسان و ماوراءالنهر و سند و آفریقا و اندلس و غیره در تمام شبانه روز به تالیف مشغول شدند و خلاصه هرجا اسلام حکومت می کرد، علم و ادب به سرعت پیشرفت می نمود. در این تالیفات گرانبها خلاصه ای از تحقیقت بنی نوع انسان از روزگار پیشین تا آن زمان دیده می شد و مباحث مهمی از علوم طبیعی، الهی، نقلی، ریاضی، ادبی و عقلی در کتب جمع شده بود و در نتیجه تحقیقات علمای اسلام، علوم مزبور دارای شعب متعدد گشت..."


/ 0 نظر / 161 بازدید