تمدن اسلامی در آناتولی

شرح عکس: مسجد اصلی بورسا در سرزمین آناتولی (ترکیه امروز)

 

پس از جنگ های صلیبی و آندلس، اروپاييان از طریق امپراتوري عثماني با اسلام مواجه شدند که آغاز پيشرفت آن در شبه جزيره بالکان (نام تاريخي و جغرافيايي اروپاي جنوب شرقي با کشورهای بوسنی و صربستان و کرواسی، روماني، بلغارستان، آلباني، يونان و بخش اروپايي ترکيه) طي قرن پانزدهم بود و در نتيجه چندين پيروزي پشت سرهم و کيش گرداني دسته جمعي در ميان مردم بالکان پيش آمد. اين تغيير دين هرگز به زور و تحت فشار انجام نشد.

در آن زمان، اخلاقيات اسلامي براي کساني که گواهي مي دادند اسلام را آزادانه انتخاب کرده اند، به اجرا گذاشته مي شد. تمدن اسلامی که بر اساس ارزش هاي اخلاقي قرآني مانند عدالت، برابري، تساهل و شفقت و مهرباني بنا شده بود، به مدت 400 سال در بالکان باقي ماند و آثار آن هنوز هم قابل مشاهده است (بخش عظيمي از بقاياي اين تمدن طي جنگ توسط نيروهاي صرب ويران شد، اما اين اقدامات نمي تواند حقايق تاريخي را تغيير دهد). اين تمدن که بر اساس آموزه هاي قرآني بنا شده بود، اسلام را به بخش مهمي از اروپا تبديل کرد. حتي امروزه نيز جمعيت زيادي از مسلمانان اروپا در منطقه بالکان زندگي مي کنند.

اما واقعیت این است که تمدن اسلامی نه از طریق فتح و غلبه سپاه اسلام بلکه در دوران توسط سلجوقیان وارد سرزمین آناتولی شد. سلجوقیان که قبل از آن سالها در ایران، حکومت می کردند، با ورود خود به آناتولی (ترکیه امروز) زبان عربی و فارسی را نیز به این دیار وارد نمود و تمدن اسلامی از طریق رواج این دو زبان به خصوص فارسی و ادبیات فارسی در سرزمین آناتولی و عثمانی نفوذ و گسترش یافت.

پرفسور خلیل اینالجیک، معروف به پدر تاریخ ترکیه و رییس مرکز تحقیقات تاریخی دانشگاه بیل کنت در این باره گفته است:

"... از تحقیقات خود به این نتیجه رسیدم که فرهنگ و ادبیات ایرانی، فرهنگ و ادبیات اسلامی را به عثمانی آورد، در تاریخ آمده در شهرهای غرب عثمانی مثلا در بورسا، مردم عربی نمی دانستند،زمانی که ابن بطوطه (جهانگرد و سیاح معروف مسلمان) به بورسا رسید، پرسید آیا در اینجا کسی هست که عربی بداند؟ می گویند که بله، کسی هست. ولی موقعی که او را نزد ابن بطوطه می آورند، می بیند که آن شخص، فارسی صحبت می کند و نه عربی! یعنی نتیجه می گیریم که در آناتولی همه از روستایی گرفته تا امام جماعت آنجا، همه فارسی بلد بودند و آن را از ادیبان و هنرمندان و شاعران بزرگ مانند جلال الدین بلخی گرفته بودند.."

 

پرفسور حجابی قرلانقلیچ ، رییس دانشکده زبان و تاریخ دانشگاه آنکارا نیز درباره ورود اسلام و تمدن اسلامی به آناتولی و عثمانی می گوید:

"...اسلام در ترکیه به خصوص در آناتولی و بالکان از راه ادبیات فارسی پرورش پیدا کرده است. رنگ این ادبیات در اعتقادات مسلمانان در این سرزمین آشکارا دیده می شود. یعنی بیشتر از زبان عربی، زبان فارسی، فرهنگ این سرزمین را شکل داده است..."

/ 0 نظر / 92 بازدید