دروازه قرآن، نماد دیگری از سبک زندگی اسلامی در معماری

اسلام برای انسان سازی به همه ابعاد زندگی بشر توجه داشته و هیچگاه آخرت او را از دنیایش جدا نکرده و در واقع دنیای او را وسیله ای برای رسیدن به آخرت ساخته است. از همین روی در طول تاریخ تمدن اسلامی و آثاری که از آن دوران برجای مانده، مشاهده می کنید که عبادتگاهها با مراکزی که مورد نیازها دنیوی انسانهاست تلفیق شده است. مساجد در کنار دانشگاهها، دانشگاهها درون مساجد، مساجد درون مراکز علمی و آکادمی های تجربی و کانون های درمانی، بازار در کنار مساجد و ... یکی مظاهر این نوع سبک زندگی اسلامی، بروز آن در معماری و شهرسازی است. یعنی همچنان که این سبک زندگی در نحوه رفتار و سکنات و نحوه و شیوه تعلیم و تعلم و هنرمندی و... و دیگر ابعاد زندگی مسلمانان حضور و بروز داشت، در بناها و ساختمان ها و شهرسازی هم این سبک زندگی و آیین های برخاسته از فرهنگ و اندیشه اسلامی رسوخ پیدا کرده بود.


فی المثل یکی از آداب مسلمان ها و سبک زندگی آنها در هنگام بدرقه مسافر خویش، گذراندن وی از زیر قرآن مجید و کلام الله بوده است که نمادی از اعتقاد و باور آنها به والاترین حافظ و قادرترین متضمن سلامتی یعنی پروردگار متعال بوده و با گرفتن کتاب خدا برفراز سر مسافر، در حقیقت خدای تبارک و تعالی را به کلام الهی قسم داده که مسافرشان را حفظ نماید و در واقع مسافر عزیز خود را به او می سپارند.


چنین باور و اعتقادی وقتی در معماری و شهرسازی اسلامی بروز پیدا می کند، باعث ایجاد دروازه هایی تحت عنوان دروازه قرآن در مدخل شهرها شد که در بالای آن اتاقی تعبیه گردیده و در آن اتاق، کتاب قرآن قرار داده می شد. مسافران هنگام خروج از شهر و آغاز سفر خود با عبور از زیر این دروازه ها، در واقع از زیر قرآن عبور کرده و همان باور و اعتقاد و روش و سبک زندگی مسلمانان در نحوه معماری و شهرسازی شان، تبلور می یافت.


این نمونه ای دیگر از بروز تفکرات و آیین های اسلامی در شیوه زندگی و معماری اسلامی است که به گونه ای دیگر آموزه های دینی را با امور دنیوی و در اینجا سفر و مسافرت در هم آمیخته و آن را در گونه ای از معماری اسلامی به منصه ظهور می رساند.


نمونه های این نوع دروازه های شهری مشهور به دروازه قرآن در شیراز و یزد قابل مشاهده است


/ 0 نظر / 50 بازدید