قونیه؛ پناهگاه دانشمندان و علما و هنرمندان فارسی زبان

شرح عکس: آرامگاه جلال الدین محمد بلخی معروف به مولوی ، فقیه و شاعر معروف پارسی گوی در قونیه


در دورانی که مغول به ایران حمله کرد، بسیاری از علماء و فضلاء و فرهیختگان تحت فشار قرار گرفتند، بسیاری از مراکز علمی ویران شد و بسیاری از دانشمندان و فلاسفه و هنرمندان به زندان افتادند، شکنجه شده و یا حتی به قتل رسیدند که نمونه اش عطار نیشابوری، شاعر بزرگ ایرانی بود. از همین روی بسیاری از این دانشمندان و هنرمندان و فیلسوفان راهی مناطق دیگر شده و به سرزمین های دیگر مهاجرت کردن، از جمله به منطقه آناتولی سفر کرده و در همین ناحیه زندگی کرده، کلاس درس برپا کردند، مجلس وعظ و خطابه تشکیل دادند و در همین جا هم دار فانی را وداع گفتند مانند مولانا جلال الدین بلخی و حاج بایرام ولی ... و اینچنین تمدن اسلامی به آناتولی راه یافت تا آن سوی بالکان گسترش یافت.

 پرفسور حجابی قرلانقلیچ، رییس دانشکده زبان و تاریخ دانشگاه آنکارا درباره حضور ادیبان و دانشمندان مسلمان در آناتولی می گوید:

"... همراه مولانا ، مردان فرهنگی دیگر به آناتولی آمدند و همه خواه ترک، خواه فارس، خواه عرب، خواه هندی و همگی مسلمان بودند و بیشتر به زبان فارسی مکالمه می کردند، زبان رایج بین آنها زبان فارسی بود. مثلا در شعرها، بیشتر به زبان فارسی صحبت می شد. مثلا مولانا در فیه مافیه و مجالس سبعه وعظ های خود را در قونیه به زبان فارسی ایراد فرمود..."

پرفسور خلیل اینالجیک، معروف به پدر تاریخ ترکیه و رییس مرکز تحقیقات تاریخی دانشگاه بیل کنت درباره تاثیر هنرمندان فارسی زبان در فرهنگ و ادبیات عثمانی می گوید :

"... و از همین رو، ادبیات کلاسیک ترک با تقلید از آثار شاعران بزرگ ایرانی پدید آمد. مانند اسکندر نامه نظامی که شاعر گرمیانی با ترجمه آن توانسته نخستین اثر در ادبیات کلاسیک ترک را بوجود آورد و این تاثیر ادبیات ایرانی برروی ترک ها ادامه پیدا کرد..."

 

پرفسور حجابی قرلانقلیچ ادامه می دهد:

"...فرهنگ اسلامی هم از راه این ادبیات فارسی گسترش پیدا کرد. البته شاید بتوان گفت بعد از صفویان، ترکیه و عثمانیان ادامه دهنده و مروج این ادبیات بودند. یعنی ادبیاتی که از خراسان بزرگ نشات گرفت و از آنجا به پا خاست تا بالکان هم پیشرفت کرد..."

 

 قونیه از نخستین این شهرها بود و مامن شیعیانی شد که از حکومت های ضد شیعی ایران و سپس ایلغار مغول فراری شده و به آسیای صغیر مهاجرت کرده بودند. حوزه علمیه ای که در قونیه توسط مهاجران و علمای شیعه تشکیل شد، محل تدریس و آموزش علما و فضلای بسیاری شد که امروزه مقابر آنها در این شهر موجود است. اگرچه بعدا با سوء استفاده کانون های پنهان صهیونی برای رواج همان تفکر سکولاریسم و جدایی دین از زندگی و اجتماع و سیاست ، برخی، تفکر صوفیانه این جماعت را بزرگ کرده و به انحراف کشانده تا با رواج درویشی گری، اسلام و شیعه را از آن محتوای اصلی خود خالی نموده و راه را برای غلیه تفکرات انحرافی باز نمایند تا سهل تر بتوانند بر مسلمانان غلبه نمایند.

/ 0 نظر / 44 بازدید