کشف میکروب در دوران تمدن اسلامی

در تواریخ غربی، عمدتا کشف میکروب و یا موجودات ذره بینی که عامل بیماری های ذکر شده اند، به دانشمندی فرانسوی به نام لویی پاستور نسبت داده شده، در موردش فیلم ساخته شده و افسانه سازی های بسیاری درباره وی صورت گرفته است. اما کشف میکروب یا همان موجودات ذره بینی عامل بیماری ها نیز (براساس اسناد معتبر و کتب برجای مانده از دانشمندان مسلمان) مربوط به دوران تمدن اسلامی است. پروفسور یوسف خلج اوغلو (مشاور عالی ریاست دانشگاه غازی و مدیر سابق بنیاد تاریخ ترکیه) در این باره می گوید:

"... در سال 1464میلادی، پزشکی به نام شرف الدّین صابونجی اوغلی، که پزشک ارشد قصر آماسیه بوده است کتابی به نام "الجراحية الايلخانية" می نویسد. وی تمام جراحی ها را با رسم نقاشی های رنگی به تفصیل توضیح می دهد. نکته جالب این است که دانشمندان مسلمان در آن تاریخ، میکروب را کشف کرده بودند. آق شمس الدین در تعریف بیماری این گونه می گوید:

« بیماریها به واسطه جانداران کوچکی که انسان ها نمی توانند آنها را با چشم ببینند، منتقل می شود.»

درست است که آق شمس الدین لفظ میکروب را به کار نبرده اما آن را تعریف کرده است. اگر بخواهیم مثالی دیگر بزنیم؛ شرف الدّین صابونجی اوغلی در آن تاریخ پادزهر مار را کشف کرده بود. خود صابونجی اوغلی در کتابش می نویسد که معجونی کشف کرده بود. برای امتحان معجون خود، خروسی را در کنار ماری قرار می دهد تا مار او را بگزد. بعد، از معجون خود به خروس می دهد. هنگامی که می بیند خروس تا صبح نمی میرد. کاری می کند تا مار انگشت خودش را بگزد و این را نیز رسم می کند. سپس معجون را روی خود امتحان می کند و وقتی می بینید این معجون یا همان پادزهر، زهر مار را بی تاثیر کرده، این را همراه با رسم تصاویرش درکتابش می نویسد."

 

کشف بیماری جذام و برخورد با بیماران جذامی


قرن ها در اروپا بیماران جذامی را با نگاه کیفر خداوند و مجازات الهی، در دخمه ای زندانی کرده و از آب و غذا محروم   می ساختند تا در همان انزوا بمیرند. اما در همان زمان در سرزمین های اسلامی و نزد پزشکان مسلمان، جذامی یک بیمار تلقی می شد که از راه سرایت عامل جذام، دچار شده است و نیاز به درمان و مراقبت دارد. در این باره پرفسور هونکه نقل می کند:

"... در نیمه اول قرن نهم میلادی بود که "ابن ماسویه" شرح مفصل و تغییرات بیماری جذام را ارائه داد، آن هم نه از دید مجازات خدا و یا عفو آسمانی، بلکه به عنوان یک مرض مسری. پزشکان زیادی نیز به این بیماری پرداخته، منجمله "ابن الجزار" از قیروان که درباره علت این مرض و چگونگی معالجه آن نوشته است. باید دید که در تمدن اسلامی چگونه بیماران مبتلابه جذام در بیمارستان هایی که تحت نظر پزشکان اداره می شدند، حفاظت و مانند انسان و بیمار با آنان رفتار می گردید نه مثل حیوان درنده یا بی پناهان بی آرامی که از جامعه طرد شده و باید دائم زیر بار قوانین و محکومیت کلیسایی به سر برند...

/ 0 نظر / 53 بازدید