آثار هنری؛ حاصل مکاشفه هنرمند مسلمان

اندیشه و باور اسلامی در عمق جان هنرمند و صنعتگر و معمار مسلمان جاری بود، چنانچه به هر کاری دست می زد، همان تفکر و اندیشه و بارو به طور ناخودآگاه در آن کار بروز و ظهور پیدا می کرد.


دکتر ایمان زکریای کرمانی، رییس گروه صنایع دستی دانشگاه هنر اصفهان در این باره می گوید:

"... هنرمند وقتی کار هنری می کند، گویی عبادت خداوند را به جای می آورد. دیدم هنرمندانی که برای کار هنری، وضو می ساختند. دیدم هنرمندی که برای پوشاندن گنبد مسجد اسلامی، به ازای هر آجری که بر آجر می گذاشت، ذکر گفته و هرگز بدون وضو کار نمی کرد. آنگاه وقتی انسان در زیر گنبدی که توسط چنان هنرمندی ساخته شده، قرار می گیرد، آن خلوص را ادراک می کند. خلوص یاد شده را فقط مسلمانان نیستند که درک می کنند. هر انسان دارای فطرت خداجو، وقتی در این فضا قرار می گیرد، رنگ و بوی خدا را احساس می کند، انگیزه عبادت پیدا می کند. فضای یاد شده وی را آماده می کند برای پرستش ذات حق تعالی و برای بندگی خداوند تبارک و تعالی..."


دکتر کریم میرزایی، استاد دانشگاه هنر اسلامی تبریز نیز براین باور است:

" اندیشه برآمده از دین اسلام به طور ناخواسته در هنر هنرمند مسلمان، تبلور پیدا می کند. اصلا عمدی نیست. در واقع او زندگی خودش را در هنرش نقش می زند. همان زندگی که براساس باور و اعتقاداتش بوده که از دین اسلام گرفته شده و در هنرش کاملا رویت می شود... یکی از ویژگی های مهم دین اسلام، این است که می خواهد انسان را از زمین به آسمان ببرد. این یک واقعیت است. یا به تعبیر دیگر هنرمند می خواهد سماوی بشود. این در آثار هنری هست. سماوی شدن یا معنوی شدن هنرمند در تجرد و تخلص رخ می دهد. یعنی انسان هنرمند اول روحش اخلاص پیدا می کند و بعد از آن سیر و سلوک دارد، راه دارد، روش دارد...برای همین است که کار هنر در اسلام، آیین مخصوص خودش را دارد. بایستی وضو بگیرد، دعا بخواند ، سلام و صلوات بفرستد و بعد وارد کار شود. بعد هم که کار تمام می شود بازهم با سلام و صلوات و ادعیه خاصی که در آن فتوت نامه ها تعریف شده ، کار را تمام می کردند. اعتقاد براین بود که کار با این آیین ها، برکت پیدا می کند ..."

هنر در نگرش اسلامی (مانند علم که وسیله ای برای شناخت بهتر و عمیق تر ذات حق تعالی است)، راهی برای نمایش جلوه های زیبای خداوندی محسوب می شود. در واقع هنرمند مسلمان با اتکا بر اندیشه ها و الهامات الهی، ابعاد مختلف زیبایی الهی را در برابر چشم مخاطب پدیدار ساخته و افشاء می کند. هنرمند مسلمان منشاء هر زیبایی را ذات حق تعالی دانسته و از همین روی خود را عاملی برای هرچه آشکارتر کردن زیبایی های آن ذات برای خود و دیگران تلقی می کند. هنرمند مسلمان برخلاف سایر هنرمندان هرگز ادعای خلق ندارد بلکه او کشف می کند، پرده ها را کنار می زند و جمال هستی و خلقت را پدیدار و آشکار می سازد. دکتر ایمان زکریای کرمانی (استاد دانشگاه هنر اصفهان) درباره آنچه هنرمند مسلمان انجام می دهد، می گوید:

"...هنر اسلامی تجلی نور خداوند متعال برروی زمین است. هنرمند مسلمان که تربیت یافته تعالیم اسلام و فرهنگ اسلامی است، همواره به دنبال آشکارگری است، آشکار می کند، پرده زدایی می کند، هرگز ادعای خلق و خلاقیت ندارد. او زیبایی هایی که خداوند در عالم هستی قرار داده را بازآفرینی می کند، پرده ها را کنار می زند، زیبایی ها را به مخاطبان نشان می دهد، زیبایی هایی که همه منبعث از زیبایی خداوند است، از کمال زیبایی یعنی حضرت باری تعالی نشات گرفته است..."

/ 0 نظر / 65 بازدید