شهر اسلامی بر مبنای ایدئولوژی اسلامی

مجموعه شهری در سراسر سرزمین های تمدن اسلامی شامل مسجد در مرکز و حوزه علمیه و بازار و حمام و کتابخانه در کنار آن بوده است. این مجموعه مدنیت اسلامی بوده که در تمامی شهرهای سرزمین های اسلامی بوجود می آمده تا تمدن اسلامی برپایه آن بتواند دارای رشد و شکوفایی شود. این خصوصیت مشترک همه شهرها و جامعه مدنی سرزمین های اسلامی در دوران تمدن اسلامی بوده است.

 

دکتر شفیع زاده، رییس دانشکده مهندسی دانشگاه اهر:

"... بایستی شهر را برمبنای ایدئولوژی اسلامی شکل می دادند که همه بایستی در آن برابر و مساوی باشند و وجه برتری همان وجه درونی یعنی تقوی است. در اینجا نقش مرسل بسیار مهم بوده است. برهمین اساس مساجد جامع در شهر اسلامی، نقش مرسل را ایفا کردند. مسجد جامع به منزله تبلور احکام دینی در قالب هنری و معماری و شهرسازی است. در آن موقع وجه تمایز شهر و روستا بر مبنای وجود مساجد جامع بوده است. و تعریف شهر و روستا براین اساس نبوده که مثلا شهر یک جامعه بزرگی بوده و بگوییم که این جامعه بزرگ شهر است و آن جامعه کوچک روستاست و حالا در شهر، مسجد جامع بسازیم. خیر این یک آموزه دینی است که مسجد جامع، روستا را به شهر بدل می سازد. همچون مرسلان که یک جامعه بدوی و عقب افتاده را به جامعه ای مدنی و پیشرفته و انسانی تبدیل می کرد..."

 

دکتر محمد حسین ریاحی، استاد دانشگاه هنر اصفهان:

"... نمونه اش مسجد جامع اصفهان است که تقریبا دربرگیرنده 14 قرن معماری اسلامی است و این نشان می دهد هر قسمت از این مسجد از یک دوره و سلسله ای است... وقتی وارد این مسجد می شوید، یک عرصه قابل توجهی از هنر و معماری و دانش را در کتیبه ها، ستون ها، رواق ها، محراب ها و در چهار ایوان زیبای آن ملاحظه می کنید و این تاثیر هنر دینی است... هنر زیبای گچ بری در محراب بسیار ارزنده اولجایتو که یک بنّا، یک هنرمند، یک صاحب ذوق تمام وجودش را در اختیار این فرهنگ می گذارد به خاطر دینش... و مهمتر از همه در دو گنبد ماندگار و زیبایی که نزدیک به 1000 سال برافراشته است. گنبد مشهور به خواجه نظام الملک و گنبد روبروی آن در شمال مسجد از تاج الملک ابوالغنائم که او هم از بزرگان زمان خودش بوده است. یعنی در این عرصه، یک دانشمند، یک هنرمند، یک سیاستمدار خرج می کند برای اعتلای فرهنگ و هنر و معماری در جهت دین ..."

 

دکتر ایمان زکریای کرمانی، رییس گروه صنایع دستی دانشگاه هنر اصفهان:

"... ساخت دو مناره برای مساجد از دو وجه قابل توجه و تحلیل است؛ یکی وضعیت سازه ای این مناره هاست که دو مناره در دو طرف ورودی یا ایوان ورودی یا ایوان مساجد قرار می گیرد و از دو طرف ایستایی بنا را محکم تر می کند و دوم از دیدگاه نمادشناسی هم می توان به آنها پرداخت که در فرهنگ نماد شناسی معماری از این دو مناره به عنوان دو دست نیازمند یاد شده که به سوی آسمان گرفته شده است. اگر به مجموعه دو مناره و گنبدی که در میان آنها واقع شده، نگاه کنید، گویی که انسانی دست های خود را به آسمان برده و با خدای خود راز و نیاز می کند...

هنر اسلامی تجلی نور خداوند متعال برروی زمین است. هنرمند مسلمان که تربیت یافته تعالیم اسلام و فرهنگ اسلامی است، همواره به دنبال آشکارگری است، آشکار می کند، پرده زدایی می کند، هرگز ادعای خلق و خلاقیت ندارد. او زیبایی هایی که خداوند در عالم هستی قرار داده را بازآفرینی می کند، پرده ها را کنار می زند، زیبایی ها را به مخاطبان نشان می دهد، زیبایی هایی که همه منبعث از زیبایی خداوند است، از کمال زیبایی یعنی حضرت باری تعالی نشات گرفته است..."


/ 0 نظر / 50 بازدید