حاصل جنگ های صلیبی برای اروپا: حمام، نظافت و غذاهای لذیذ

جنگهاي صليبي که دويست سال به طول انجاميد ، نخستین هجوم غرب صلیبی/صهیونی به تمدن اسلامی بود که در آن دوران در اوج خود به سر می برد و نتايج مختلف و مثبتي در ابعاد مذهبي، سياسي، اجتماعي، نظامي، اقتصادي و علمي و فرهنگي براي اروپائيان در پي داشت. از جمله اینکه اروپای غرق در بربریت قرون وسطایی از بابت جنگ های صلیبی به مخزنی از فرهنگ و علم و هنر دست یافت و علاوه بر تخریب آنها در سرزمین های اسلامی، غنایم بسیاری از آن را برای خود برد که به گفته مورخین غربی، بخشی از آشنایی اروپاییان وحشی و بربر با فرهنگ و تمدن از همان غنایم حاصل شد. از سوي ديگر مسلمين از اين جنگها صدمات زيادي را متحمل شدند که در کند شدن روند روبه رشد تمدن اسلامي نقش زيادي داشت. از جمله مضرات اين جنگها مي‌توان صرف وقت و هزينه فراوان براي بازپس‌گيري سرزمينهاي اسلامي، تلفات انساني و خسارات مالي، گسترش نفوذ سياسي برخي دول اروپايي مانند فرانسه در سوريه و لبنان، از دست رفتن موقعيت بازرگاني مسلمين در منطقه و نيز برادرکشي در نتيجه اتحادهاي سياسي با صلبيون و بالعکس را نام برد.

 

پرفسور خلیل اینالجیک (پدر تاریخ تمدن در ترکیه و رییس بخش تحقیقات تاریخی دانشگاه بیل کنت) آنچه جنگ های صلیبی از تمدن اسلامی به اروپا بردند را فراتر از حمام و عطر و صابون و غذاهای رنگین دانسته و آن را در حد پایه ها و اساس یک تمدن می داند که پس از رنسانس در اروپا و غرب ایجاد شد و معتقد است تمدن اروپایی اگرچه واجد آن معنویت تمدن اسلامی نبود اما بسیاری از دستاوردهای علمی و هنری آن را کسب کرد. پروفسور اینالجیک می گوید:

"...در واقع صلیبیون پس از جنگهای صیلبی منابع تمدنی را از سرزمین های اسلامی به غرب منتقل کرده و همین انتقال تمدن اسلامی به اروپا، پایه گذار رنسانس بوده است.

برای مثال در اروپا، به نخستین اسکولاستیک ها (متکّلمان مسیحی) مانند اسکات و دیگران تا قرن پانزدهم میلادی در بولونیا، فلسفه ابن رشد تدریس می شد. در علم نجوم آثار غیاث الدین جمشید کاشانی و الغ بیگ و پیش از او زکریای رازی، ترجمه می شد. راهبان اسکولاستیک اروپا برای آموختن فلسفه به اسپانیا (آندلس) می رفتند و در مدارس اسلامی به تحصیل مشغول می شدند. آثار ابن رشد وابن سینا، مانند "قانون" ترجمه می شد. یعنی فرهنگ اروپا تا قرون چهاردهم و پانزدهم میلادی از طریق تمدن اسلامی توانست به تمدن مدرن دست پیدا کند و آشکارا نشانگر فرهنگ اسلامی- ایرانی بود..."

 

نخستین جرقه های رنسانس از نوشته های فیلسوفان مسلمان

 

توماس آکیوناس از نوشته های فیلسوفان مسلمان برای مشخص شدن و مجزا کردن ایمان و برهان بهره فراوانی برد و همین نوشته ها و نتایج آکیوناس منجر به نخستین جرقه های دوره رنسانس در اروپا شد...

دکتر زیگرید هونکه ( نویسنده و محقق و نویسنده کتاب "خورشید الله بر فراز مغرب زمین") درباره علت محدودیت علم در اروپای قرون وسطی و همچنین زمانی که این محدودیت مورد هجوم علمی مسلمانان قرار گرفت، می گوید:

"...از آنجایی که کلیسا مطالعه و تحقیق آزاد را ممنوع کرده بود ، علم در اروپا زیر فشار طاقت فرسایی بود. اما از زمانی که دستاوردهای دانشمندان مسلمان در علوم مختلف و از طریق کتاب های ترجمه شده در اسپانیا و سیسیل یا توسط دانشجویان کوردوبا به اروپا رسید ، علم در این قاره هم روبه توسعه گذاشت..."

 

حاصل جنگ های صلیبی برای اروپا: حمام، نظافت و غذاهای لذیذ

 

اما به هر حال جنگ های صلیبی یکی از موارد و مواقع آشنایی اروپاییان با تمدن اسلامی و آیین و فرهنگ و ادبش بود. صلیبیون اگرچه بسیار سوزاندند و کشتند و خراب کردند اما در بازگشت از سرزمین های اسلامی، ره آوردهای بسیاری با خود داشتند. ره آوردهایی که اساسا با آن قتل عام هایی که به راه انداخته بودند، سازگار نبود. پروفسور جاناتان بلوم (استاد هنرهای اسلامی و آسیایی کالج بوستون آمریکا) درباره این ره آوردها می گوید:

"...آنها (صلیبیون) بسیار شیفته فرهنگ و اصولی شدند که در آنجا یافته بودند، منظورم این است که کیفیت کالاهای تجاری مسلمانان بسیار بهتر از همه آنچه بود که در آنجا یافته بودند..."

دکتر کارول هیلن برند (رییس موسسه مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه ادینبورو انگلیس) هم درباره ره آوردهای صلیبیون از سرزمین های اسلامی می گوید:

"آنها برای مثال با مزه های تند غذاها برگشته بودند، آنها فلفل و دارچین را وارد می کردند و مزه های دیگر شرقی،شاید ذائقه آنها توسط آشپزهای مختلفی برانگیخته شده بود.مامی دانیم که آنها لذت استفاده از صابون را وقتی در آسیای میانه بودند فرا گرفتند و با دنیای مترقی اسلام آشنا شدند..."

جرج سارتن یکی از تاثیرات سبک زندگی مسلمانان در نحوه زیست اروپاییان را که در کتاب "مقدمه ای بر تاریخ علم" ذکر می کند، رواج مجدد حمام می داند. آنچه در اروپای آن زمان بسیار غریب و بیگانه بود. سارتن می نویسد :

"...یکی از نتایج جنگ های صلیبی،رواج دوباره گرمابه های سبک اسلامی در اروپا بود... مسلمانان نوع جدیدی از حمام را بوجود آوردند که حمام بخار یا آب گرم بود...صلیبیون آن را در شرق آزمودند و به کشورهای خود بردند. به این ترتیب در نیمه اول سده سیزدهم در شهرهای مهم اروپا حمام وجود داشت..."


/ 0 نظر / 32 بازدید