مستغاثی دات کام

 
 
نویسنده : سعید مستغاثی - ساعت ۱٢:۳۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۸ آذر ۱۳۸٤
 

درباره جدیدترین فیلم مسعود کیمیایی

 

 از راست :جعفر پناهی-مسعود کيميايی-عباس کيارستمی و سيف الله صمديان در حال ساخت تيتراژ فيلم سربازهای جمعه

 

 نمی توان "حکم" قطعی صادر کرد!

 

 

خیر ، مثل اینکه نمی شود از زیر یادداشت فیلم ایرانی فرار کرد .آنوقت باید جواب صد نفر را بدهی که چرا فقط درباره فیلم های خارجی در وبلاگت می نویسی ، باید درخواست صد نفر از خوانندگان پر و پا قرص وبلاگ را هم بی پاسخ بگذاری  که می گویند درباره فیلم های ایرانی روی پرده هم بنویس...باشد ..می نویسم ...چشمم کور ، دنده ام هم نرم ، می خواستم وبلاگ راه نیندازم!

اما فیلم "حکم" نه آنگونه که برخی داوران انجمن منتقدان در جشن خانه سینمای امسال کلید کرده بودند که آن را "غیر استاندارد" معرفی کنند ، فیلم بدی است و نه آنچنانکه امیر قادری عزیز چپ و راست می نویسد ، شاهکار است. "حکم" فقط یک فیلم معمولی است از مسعود کیمیایی این سالها که مثل همیشه نقاط ضعف و قوتی دارد ، مثل همیشه کشدار و طولانی است (از همان تیتراژش بگیر که دوست و استاد خودمان جناب جواد خان طوسی ساخته ، دستش درد نکند و خسته نباشد که همان تیتراژ ، خودش در حد و اندازه های یک فیلم است ، چه از نظر کیفی و چه به لحاظ کمی !) ،  مثل همیشه مملو از رجوع به فیلم های تاریخ سینماست(البته این بار کمی تا قسمتی بیشتر از دفعات قبل) و همچنین اشاره ای به آثار قبلی خود کیمیایی (مثل "سرب" و "مرسدس" و "اعتراض " )و مثل همیشه یکی دوصحنه جذاب و بکر هم لااقل در سینمای کیمیایی دارد (مانند تماشای ماجرای واقعی کاراکترها توسط خودشان در تلویزیونی که آثار معروف تاریخ سینما را نشان می دهد که از نظر جالب بودن ایده سینمایی یادآور آن صحنه فیلم "سربازهای جمعه"  است که کیانوش گرامی تصویر کبوتر خانه اش را از داخل یک تلویزیون مدار بسته می بیند!)، بی انصافی نکنیم ، برخی کاراکترها هم کاملا امروزی هستند (مثل کاراکترهای بهرام رادان و لیلا حاتمی).

اما فیلم "حکم" به لحاظ اجرا فیلم دشواری است ، مملو از بازیگر و کاراکتر و لوکیشن و صحنه های مختلف که انصافا کار برده ، البته برخی از صحنه ها واقعا درنیامده نه بدان حد که باعث شود در اکران جشن خانه سینما برای داوران و کمک داوران ! ، خنده برخی را درآورد...

کیمیایی در فیلم "حکم" به سه فیلم مهم تاریخ سینما یعنی "سانست بولوار" (بیلی وایلدر) و "سامورایی" (ژان پی یرملویل) و "کشتن" (استنلی کوبریک ) به طور کامل ادای دین کرده (این یکی هم در سینمای کیمیایی تازه است ، چون او همیشه عاشق سینمای دهه چهل آمریکا بوده که آن دو فیلم اول مصداقش هستند اما الهام از فیلمی مربوط به  دهه 60 آنهم از کوبریک و با تم تقدیر گرایانه ،  قطعا از نوگرایی های کیمیایی در سینمای امروزش است که سعی می کند از کلیشه های قبلی فاصله بگیرد)، هم بخش هایی از آن فیلم ها را در تلویزیون منزل کاراکتر عزت الله انتظامی نشان می دهد و هم بخش هایی از فیلمش را با الهام از آن فیلم ها درآورده است . می گویند کیمیایی بیشتر فیلم هایش را به خاطر یک یا دوصحنه می سازد که این برای یک فیلمساز چیز غریبی نیست . این نکته برای برخی فیلمسازان مهم تاریخ سینما هم وجود داشته است . اما به نظرنمی آید این همه صرف هزینه و نیرو و فکر فقط به خاطر آن صحنه پایانی بوده که پولاد مثل آلن دلن فیلم "سامورایی" با اسلحه خالی به یک نوع خود ویرانگری دست می زند...!!

به هرحال نباید کسی انتظار داشته باشد که کیمیایی با فیلم "حکم" ، آثاری مانند "قیصر" و "گوزن ها" و "داش آکل"  را تکرار کند  ، همچنانکه کسی هم فکر نکرد که کوروساوا با "مادادایو" و "راپسودی ماه اوت " ، شاهکارهایی همچون "هفت سامورایی" و "راشومون" را احیا کرده  یا آنتونیونی در "ماورای ابرها" بازهم به روزهای اوج "آگراندیسمان" و "کسوف" و "حادثه" بازگشته و یا هاوارد هاکس در "ریولوبو" ، آثار درخشانی مانند "ریوبراوو" و " رود سرخ" را تکرار کرده است.

خوشحالم که فیلمش پرفروش شده و خیلی از فیلم های مدعی را کنار زده است ، در همان اکران خانه سینما هم به برخی گفتم که "حکم" فیلم پرفروشی خواهد شد ، چون او سعی کرده این بار علاوه بر دغددغه ها و دلمشغولی های همیشگی اش ، جذابیت های روز سینما را هم در نظر بگیرد و از این لحاظ فیلم "حکم" نسبت به فیلم های اخیرش بیشتر به روز است و همین موفقیت کمی برای یک فیلمساز قدیمی نیست. آنچه که بسیاری از سینماگران قدیمی یا "تابو" به حساب می آورند و یا نمی توانند درکش کنند. او با رعایت تنوع صحنه ها ، تا حدودی از کشداری زمان طولانی فیلم کاسته است و با تجمعی از بازیگران ریز و درشت قدیمی و جدید ، فرمول ستاره های سینما را هم رعایت کرده است . خب ، دیگر از یک فیلم در سینمای امروز ایران چه می خواهید؟