مستغاثی دات کام

 
نگاهی به بازار فیلم های آمریکایی در شرق
نویسنده : سعید مستغاثی - ساعت ۳:۳٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٠ دی ۱۳۸٥
 

 

 

چرا اونجا اونطور ، اینجا اینطور؟!

 

 

اخیرا در خبرها آمده بود که مقامات رسمی فیلمسازی آمریکا از خست مشتریان چینی خود در خرید فیلم های هالیوود به خشم آمده اند. چراکه آنها سالانه همان حداقل 20 فیلمی که طبق قانون عضویت در سازمان تجارت جهانی باید بخرند را می خرند و نه بیشتر! در حالی که تولیدات سینمای آمریکا در هر سال بیش از 1000 فیلم را شامل می گردد. به ادعای این مقامات ، روش حداقلی چینی ها در خرید آثار سینمای آمریکا ، در مقابل باعث رواج بازار قاچاق این محصولات گردیده و از این بابت ضرری معادل 244 میلیون دلار متوجه کمپانی های هالیوودی نموده است!

به راستی مگر 244 میلیون دلار در تولیدات رایج سینمای آمریکا ، هزینه ساخت بیش از 2 یا 3 فیلم معمولی می شود؟

به نظر می آید آنچه کمپانی داران هالیوود را به خشم آورده ، نه آن ضرر 244 میلیون دلاری ، بلکه جلوگیری از تاثیرات عمیق فرهنگی و در نتیجه مانع تراشی در برابر آمریکاییزه نمودن جوامع شرقی از جمله جامعه چین بوده است . درباره اهمیت تاریخی  تاثیرات فوق  فراتر از سود مالی مد نظر تولید کنندگان هالیوود و  برای سردمداران نظام امپریالیسم ، بهتر است  به تحلیل تاریخی – فرهنگی یکی از نظریه پردازان و کارشناسان سینما در آمریکا توجه کنیم .

ریک آلتمن از اساتید دانشگاه پرینستن آمریکا درباره کارکردهای فرهنگی فیلم های آمریکایی در دیگر جوامع در یکی از کتاب هایش می نویسد:"...بیش از نیم قرن آثار سینمایی  ، نقش بزرگی در تحکیم و قوام جامعه آمریکایی و معرفی آن به دنیا داشتند. سینما به عنوان یکی از پرخرجترین تولیدات ، خصوصا در ژانرهایی  که پیوند بیشتری با دیگر آداب و سنت های فرهنگی آمریکایی داشت ، به طور مرتب برای تبلیغ اهداف فرهنگی و هنری و همچنین اقتصادی و اجتماعی سردمداران آمریکای پس از جنگ (که قصد نفوذ در جهان به عنوان استعمار نو در سر داشتند) به کار گرفته شد...

فیلم  های هالیوودی آنچنان نفوذی در زندگی روزمره جماعت عاشق سینما  داشت  که ناخودآگاه رسوم آمریکایی را در دیگر جوامع گسترش می داد...فیلم هالیوودی همیشه نگاهها را از معضلات عمیق جامعه بشری به دلمشغولی های جامعه آمریکایی سوق می داد و به شکلی  آرمان شهر فرهنگ یانکی ها را به  تماشاگران ساده لوح  حقنه می کرد ( و می کند) که آنها حتی در دورترین جوامع نسبت به آمریکا هم دغدغه های فرهنگی غربی را مسئله خود به حساب می آوردند.  آنها قانع شدند که  همچون قهرمانان همان  فیلم ها زندگی کنند ، لباس بپوشند و حتی موی سر خود را آرایش کنند که همه و  همه در واقع تقلیدی از زندگی اسطوره ای آمریکایی بود و بس..."

شاید از همین رو بوده و هست که مراسمی مثل کریسمس و هالووین و والنتاین و ...بیش از کشورهای غربی ، در برخی سرزمین های ملل شرق (که اساسا هیچگونه سنخیت فرهنگی  با مراسم یاد شده ندارند ) از جمله بعضی بخش های کشور خودمان ، رواج بیشتری دارد تا ممالک مربوطه!!

با همین فیلم ها و آثار فرهنگی است که اینک در ضد آمریکایی ترین و ضد سرمایه داری ترین کشورها که زمانی شعارهای ضد امپریالیستی شان گوش فلک را کر می کرد ، مثل چین و ویتنام کمپانی های تجاری امریکایی حاکمیت بلامنازعی حداقل بر اقتصاد و فرهنگ دارند. به خاطر دارم چند سال پیش که نخستین فیلم ویتنامی مستقل ، ساخته سینماگری جوان از این کشور (که در آمریکا بزرگ شده بود) برپرده رفت ، سکانس افتتاحیه آن با تصویر تکان دهنده ای از میدان مرکزی پایتخت ویتنام  یعنی شهر هوشی مینه ( نام رهبر مبارزات طویل المدت ویت کنگ ها علیه آمریکا که صدها هزار کشته و زخمی و آواره برجای گذارد ) شروع می گردید  که تابلوهای بزرگی از کمپانی های عظیم  چند ملیتی مانند کوکاکولا و فیلیپس و ماکسل و ...احاطه اش کرده بودند.

 اصلا چرا بایستی عضویت در سازمان تجارت جهانی ، الزام خرید فیلم های آمریکایی را برای کشور مربوطه همراه بیاورد؟(مانند  زمانی که برای خرید اجناس تعاونی ، مثلا در مقابل درخواست هر عدد لامپ یا یک بسته دستمال کاغذی ، حتما بایستی دو بسته کبریت یا چای ایرانی هم می خریدیم !!)

به نظر می آید این هم از همان فقره باج گیری های آمریکایی است که برای جهانیان جای چون و چرا باقی نگذاشته است !! مثل دیگر قلدر بازی هایشان  در شورای امنیت و حق وتو و همین سوال ساده درباره قضیه هلوکاست که آیا درست بوده یا نه و یا رقمش تا چه اندازه دقیق است؟!!!

شاید که این خشم و عصبانیت سردمداران رسانه ای آمریکا نسبت به چین از سوی دیگر به دلیل حضور فعال و  پرسر و صدای فیلم ها و کارگردانان چینی در سینمای آمریکاست. آنها هنوز به خاطر دارند که چگونه دو فیلم ژانگ ییمو به نام های "قهرمان" و "خانه خنجرهای پرنده" به هنگام اکران عمومی در آمریکا ، همه فیلم های اجق وجقی هالیوود را پشت سرگذاشته و در صدر لیست  پرفروش های هفته سینمای آمریکا قرار گرفتند. آمریکاییان هنرپیشه های چینی مانند ژانگ زی و کونگ لی و میشل یه ئو و جت لی و ... را می بینند که چگونه در فیلم های هالیوود از دستمزد بازیگران درجه یک آمریکایی بیشتر می گیرند و امثال چن کایگه و انگ لی و ...در مراسم اسکار به رتبه های بالایی در دریافت جوایز آکادمی دست پیدا می کنند. اینها همه نشانه هایی از پاتک فرهنگ چینی ها به آمریکا و هالیوود است . درست برعکس آنچه که معمولا صاحبان صنعت فیلمسازی آمریکا ، انتظار دارند!!( شاید به خاطروحشت از همین پاتک ها بود که زمانی کلک بروس لی را کندند تا موی دماغ هنرپیشه های آمریکایی و کمپانی های مربوطه شان نشود!!!)پس طبیعی است که وقتی در مقابل این هجوم چینی های به سینمای آمریکا ، خود کشور چین برای هالیوود ، محدودیت  قائل می شود ، عصبانی شوند و حتی به گزارش خبرگزاری رویتر ، غول رسانه ای "تایم وارنر" (که از مهمترین سرمایه گذاران در صنعت سینمای چین بود به طوریکه قصد داشت تا 75 درصد از سهام سینماهای چین را در اختیار بگیرد) ناگزیر از ترک این کشور شود!!!

اما همین نوع فشار غیرقاعده آمریکاییان به چین برای نمایش فیلم های هالیوودی در سینماهایشان ، برای ایران به نحو دیگری است . درحالی که کمپانی های بزرگ هالیوود ظاهرا هنوز ایران را در تحریم خود نگه داشته اند ، به این معنی که از فروش هرگونه محصولات سینمایی خود به ایران خودداری می کنند ولی از طرف دیگر واسطه های خود  در خاورمیانه را گمارده اند تا به طور گسترده و با قیمت های ارزان تر ، رایت جدیدترین فیلم هایشان را به ایرانی ها بفروشند تا همچنان با نمایش فیلم های آمریکایی  در تلویزیون و شبکه های رسمی و نیمه رسمی ویدئویی کشور ، فرهنگشان را درون جامعه اسلامی – ایرانی ما رسوخ دهند. قطعا نمایش و پخش فیلم های "جیمزباند" و "ماموریت غیرممکن" و "اسرار حروف" و "ماتریکس" و ...(که همگی تبلیغ اسطوره های فرهنگ آمریکایی و ترویج آرمان های صهیونیستی به شمار می آیند ) از تلویزیون یا در شبکه های ویدئویی ، به نفع ارزش های فرهنگی ملی سرزمین ما نبوده و نخواهد بود.

از طرف دیگر در حالی که تکثیر و نوزیع غیرقانونی حتی یک حلقه فیلم در خود آمریکا ، مبلغ 250 هزار دلار جریمه نقدی دارد ، اما جدیدترین فیلم های روز آمریکایی ( که هنوز حتی در همه ایالات آمریکا و همینطور کشورهای اروپایی اکران عمومی نگرفته اند) با بهترین کیفیت و  ارزان ترین قیمت برروی "دی وی دی" و "سی دی" در گوشه و کتار خیابان های و میادین همین شهر تهران عرضه می شوند  و در شرایطی که قیمت "دی وی دی" اصل آمریکایی حدود 50 هزار تومان و مشابه تایلندی اش  7-8 هزار تومان است ، "دی وی دی" های مزبور با دربر داشتن 3 فیلم بر روی هر حلقه تنها با 1100 تومان قابل ابتیاع است و هر 4 حلقه سی دی هم با قیمت 1000 تومان در مغازه های مختلف ارائه می گردد! ( به یاد فروش مواد مخدر مانند تریاک و هرویین و اکس و شیشه و ... با نازل ترین قیمت برای جذب مشتری های جهان سوم ، نمی افتید؟!! )

پس اگر سینماهای ایران به دلیل تحریم کمپانی های آمریکایی و هراس برخی تهیه کنندگان از ورشکستگی ، به فیلم های هالیوود راه نمی دهند ، اما متاسفانه شبکه های رسمی و نیمه رسمی و غیر رسمی ویدئویی کشور و همچنین شبکه های متعدد تلویزیونی ، مشحون از آمریکایی ترین آثار هالیوود است .

براستی چرا سردمداران کمپانی های هالیوود ( که اینچنین از تکثیر نسخه های غیر مجاز "دی وی دی" در چین به خشم آمده اند )از رواج شبکه های غیرقانونی توزیع و پخش فیلم هایشان در ایران عصبانی نمی شوند و اعتراض نمی کنند؟! آنها که برای کوچکترین مورد ، انگشت اتهامشان را متوجه ایران می گردانند ، چرا از این ضرر مالی هنگفتی که بازار قاچاق فیلم هایشان در ایران متوجه کمپانی های سینمایی شان می کند ، سخنی نمی گویند و حرفی به میان نمی آورند؟!!  چرا آمریکایی که از هر حرکت و اقدام سیاسی و اقتصادی ایران ، شاکی می شود ، از این فضای فرهنگی – سینمایی حاکم بر جامعه ما عصبانی نیست؟!!!